Door Djimon Wahouié
Werkstuk - Groep 6
De slimste spin, Anansi!
Voorwoord
Waarom ik heb gekozen voor Anansi is, omdat ik de verhalen heel erg leuk, slim en vooral heel erg grappig vind. Voordat ik ging slapen vertelde mijn moeder altijd verhalen van Anansi en ons Anansi voorlees boek was altijd heel snel uit en dat vond ik altijd heel jammer! Ik heb ook heel veel slimme trucjes van Anansi geleerd zo kon ik door die verhalen altijd mijn vader, moeder en mijn broers en zusters voor de gek houden.
Daarom ben ik ”a boy koni”! Mijn hele familie is gek op Anansi verhalen en daarom vind ik ze ook zo cool. Ik ben er gewoon mee opgegroeid. Omdat ik het zo leuk vind wil ik dit graag delen met andere mensen en ik hoop dat we met de klas mijn tip misschien ook eens echt gaat doen.
Hoofdstuk 1: Wie is Anansi?
Anansi is een mythische (niet waar soort sprookje) spin uit volksverhalen(bijvoorbeeld ik kom uit Nederland dus zou ik een Nederlands volksverhaal vertellen) uit West-Afrika en de Caraïben. Kenmerkend voor de Anansiverhalen is dat Anansi zijn tegenstanders steeds te slim af is. In zijn karakter heeft hij zowel elementen van de schurk als de egoïst(is iemand die alleen aan zichzelf denkt): hij ziet er geen been in zijn vrouw Akuba of een van zijn vele kinderen te bedonderen, wanneer hij daar zelf voordeel van heeft (en in de regel is dat voordeel: meer eten).
In Suriname worden de verhalen over Anansi Anansitori genoemd. Op de Nederlandse Antillen heet de spin Nanzi, of ook wel: Kompa Nanzi (kameraad Nanzi), en spreekt men van de vertellingen als kuentanan di Nanzi. Bij de Ashanti heten ze Anansasem.
Hoofdstuk 2: Oorsprong van de spin Anansi
De oorspronkelijke Anansiverhalen komen uit Ghana in West-Afrika. “Anansi” is een woord uit de taal van de Akan dat “spin” betekent.
Uit overgeleverde verhalen blijkt dat Anansi tot aan de 18e eeuw door de bewoners van het noordelijk kustgebied van de landen rond de golf van Guinea de betekenis had van een schepper. In de sage (is dat ik bijvoorbeeld fantaseer dat anansi kan praten) waarmee voor hen de geschiedenis begint, heeft de spin de rol van een godheid gespeeld en is dus een hemelbewoner. In sommige verhalen is Anansi oorspronkelijk zelf de zon. Men zag de zon als een enorme spin die in haar stralen zit als in een net. De spin bezit als zonnedier verdorrende kracht en weet vruchtbaarheid te brengen en voedsel te verschaffen. Van goddelijk personage is de spin langzaam maar zeker een aards personage geworden. Dit begint met de draad waarlangs de zonnespin zich neerlaat, waardoor hij in staat is te bemiddelen tussen de hemelbewoners en de schepselen op aarde.
Hoofdstuk 3: Verspreiding van de verhalen
Door Afrikaanse slaven werden de verhalen meegevoerd naar Amerika, waar de verhalen deel uit gingen maken van de cultuur van onder andere Suriname, de Nederlandse Antillen, Jamaica en via Jamaica zelfs hun terugkeer maakten naar West-Afrika, naar de Krio in Sierra Leone.
Met de slaventransporten, van de zestiende tot ver in de negentiende eeuw, gingen de Anansiverhalen mee naar de Nieuwe Wereld. Daar moesten de slaven werken op plantages(is een groot stuk land waar gewase op gepland worden). Uitingen van hun eigen cultuur waren verboden, maar de Anansiverhalen konden overal stiekem verteld worden. Op deze wijze gaven de Anansiverhalen troost in een situatie van onderdrukking. De Anansiverhalen kregen zo een nieuwe functie: die van protest. Ook kreeg de zwakke maar slimme spin een tegenstander, namelijk de sterke maar domme tijger.
Het is niet moeilijk om in de rol van de spin de slaven terug te vinden en in het karakter van de tijger de onderdrukkers. De Anansi-verhalen hebben zich in de loop der eeuwen aangepast aan de natuur en de sociale omstandigheden. Tijdens de onderdrukking kregen de verhalen een nieuwe en diepere lading.
Hoofdstuk 4: Anansistori’s
In Suriname was het de gewoonte om Anansitori’s bij begrafenissen en sterfhuizen te vertellen, en dan alleen ‘s nachts. Anansi diende om aandacht van de
overledene af te leiden, door over hem in plaats van de dode te praten. De naziel moest men niet hinderen met het noemen van zijn of haar naam. Hierom werd over de overleden persoon slechts gesproken als over a suma, een zekere persoon. Juist omdat de spin moet afleiden van de overledene, worden verhalen verteld waarin de lotgevallen van die persoon voorkomen.
Hoewel Anansitori’s leuk zijn om te lezen, zijn ze nog leuker als ze worden verteld. In Suriname, maar ook onder Surinamers en Antillianen in Nederland, wordt dit nog steeds gedaan. Men vertelt elkaar de verhalen in een groot gezelschap, waarbij de luisteraars elkaar mogen onderbreken om vragen te stellen, op of aanmerkingen te maken of een nog spannender verhaal te vertellen. Dit heet een Kot’tori (koti betekent snijden). Soms wordt een verhaal zelfs onderbroken om een raadsel, een laitori, te vertellen, een raadsel dat de anderen dan moeten oplossen.
Iedereen vertelt de Anansitori’s op zijn eigen manier, waardoor er veel verschillende versies van hetzelfde verhaal bestaan. Het is wel de bedoeling dat je als verteller precies uitbeeldt wat Anansi in het verhaal meemaakt. Als hij bijvoorbeeld lacht of huilt, moet de verteller ook lachen of huilen.
Anansitori’s zijn erg leerzaam voor kinderen. Net als de meeste dierfabels(dat zijn verzonnen verhalen over dieren) bevatten ze een combinatie van lering en vermaak. Niet alleen vormen ze een bron van mythes en religie,( sprookjes niet waar gebeurde verhalen en godsdienst) ook zijn er verhalen waarin de oorsprong van bepaalde culturele en natuurlijke normen en waarden verklaard worden.
Hoofdstuk 5: Anansi verkleedt zich als Amerikaan
Het was alweer een tijdje geleden dat Anansi door listige streken aan eten was gekomen. Dag en nacht dacht hij weer aan kippe- en eendeboutjes.
Toen een Amerikaans schip de haven van Paramaribo binnenvoer, sloot Anansi vriendschap met de kapitein. Iedereen praatte over die Amerikanen, bijna iedereen ging kijken naar die buitenlandse boot, en met welk verhaal kwam Anansi thuis?
Dat hij had kennisgemaakt met de hoogste man van dat Amerikaanse schip; niet zomaar met een bemanningslid, nee, met de kapitein.
Ze hadden de hele middag samen gedronken – whisky! een echt Amerikaans drankje! – en nu had Anansi de kapitein uitgenodigd om bij hem thuis te komen.
‘Wat moeten we met zo’n man,’ protesteerde Ma Akoeba. ‘Hem gastvrij onthalen, wat anders,’ vond Anansi. ‘Wat moet ik tegen hem zeggen, ik ken geen Engels,’ zei Ma Akoeba boos. ‘Maar Engels kent jou,’ grapte Anansi. ‘Ik heb hem verteld hoe lekker jij kunt koken. Yes or no?’ ‘Ook dat nog, er is niets in huis.’
‘Daar vind je wel wat op,’ zei Anansi vol vertrouwen.
‘Ik ga een fles whisky zoeken.’
En hij verliet het huis om er terug te keren als… Amerikaan: witte broek, kakelbont hemd, zeemanspet, zonnebril met zwarte glazen.
‘Hello, joe Anansi waif?’ ‘Yes, yes,’ stamelde mevrouw Anansi en zij nodigde hem met een handgebaar uit om binnen te komen. ‘Maak licht!’ schreeuwde zij zenuwachtig tegen haar kinderen. ‘No, no licht!’ beval de Amerikaan.
‘Joe no si mai ai siki,’ en hij wees op zijn donkere zonnebril.
Ma Akoeba haalde opgelucht adem, ze kon bijna alles verstaan, hij had zieke ogen! Dat Engels leek op Surinaams. Dus legde zij in het Surinaams uit dat Anansi een fles whisky was gaan halen en dat zij een kip voor hem had geslacht.
‘Is troe?’ vroeg kapitein Anansi verrast.’Troetroe,’ zei Ma Akoeba, blij dat ze hem wéér verstond en zij bracht hem een groot bord eten.
De Amerikaan at alles op, boerde en stond op. Het speet hem, maar hij kon niet langer op Anansi wachten. Hij zou morgen wel terugkomen. Een kwartiertje later kwam Anansi thuis.’Waar bleef je nou!’ gilde Ma Akoeba. ‘Ik sta ook overal alleen voor.’
‘Waar stond je dan voor?’ wilde Anansi weten.’Die Amerikaanse vriend van jou. Hij is hier een hele kip komen opeten.”Tang, dat is niks vrouw,’ zei Anansi.
‘Op dat schip van hem zetten ze hele kalkoenen op tafel.’
‘Laat hem dan op dat schip blijven. Ga naar hem toe en zeg dat je morgen niet thuis bent.’ ‘Goed, hoor, ik ga morgen wel naar dat schip. Misschien kan ik een paar flessen whisky van hem overnemen, want in dit hele land is geen whisky te vinden.’
Wie stond de volgende dag weer voor de deur?
De kapitein uit Amerika! ‘Were is Anansi?’ En hij werd nog kwaad ook toen Ma Akoeba hem vertelde dat Anansi naar zijn schip was gegaan.
‘Ik heb hem zo gastvrij ontvangen en wat doet hij… Laat hij mij hier op een droogje zitten.’
Dat kon Ma Akoeba niet op zich laten zitten. Of hij van eend hield? Mm, duck. Hij wilde het wel eens proberen.’Is swiet?’’Zeer switi!’ antwoordde Ma Akoeba.
De volgende dag had Ma Akoeba er genoeg van.
‘Wat heb je vandaag gekookt, waif?’ vroeg de Amerikaan zo gauw hij binnen was.
‘Dit!’ gilde mevrouw Anansi en zij liet haar tamarinde-zweep zien.
‘Niet slaan!’ riep Anansi geschrokken uit.
‘Mi no Amerikan!’ zei Anansi en trok zijn kleren uit.
Toen werd Ma Akoeba pas echt kwaad. Ze sloeg hem zo hard en zo lang dat zijn lichaam bijna in twee stukken brak. Kijk maar eens goed naar een spin. Je kunt het nog steeds zien. (bron Volksverhalen Almanak)
TIP
Er zijn twee hele leuke mannen die ik zelf heb gezien die een theater voorstelling
hebben gemaakt over Anansi de spin de ene heet Wijnand Stomp en zijn show heet ”Anansi goes teevee.
De andere man die een hele leuke show heeft heet
Winston Scholsberg en zijn show heet eer tinn tinn sigrie tinn tinn.
Dit zou heel leuk zijn om samen met de klas naar toe te gaan!!!
Nawoord
De informatie van Anansi heb ik van het internet (Wikipedia en volksverhalen Almanak) en uit de boeken die ik samen met mijn familie heb gelezen.
De namen van de boeken zijn:
Anansi Surinaamse volksverhalen (Anneke Huyser en Gerda Havertong),
Hoe Nanzi de de koning beetnam (Nilda Pinto)
Het grote Anansiboek (Johan Ferrier).
Door dit werkstuk weet ik nu dat Anansi in west Afrika in het begin gezien werd als een Godheid en hemel bewoner. Ik wist ook nog niet dat de verhalen van Anansi gebruikt werden door de slaven om met elkaar te praten over hun verdriet en pijn door de slavernij. Dat stukje over Anansitori’s wist ik ook niet over die dode mensen en dat vind ik ook een beetje eng maar ik hou nog wel van Anansi verhalen.
Wat ik er van vind is dat ik er veel van heb geleerd omdat er veel moeilijke woorden in staan en door dit heb ik die woorden geleerd en ik heb ook meer geleerd over Anansi zelf door het internet. Ik vond het leuk om dit te doen samen met mijn moeder daarom viel het mij mee en vond ik het niet vervelend om te doen. Het hielp mij ook omdat ik Anansi verhalen zo erg leuk vind.
Share IMA-zine with others
Vind ik leuk:
Wees de eerste om post te waarderen.
